“Mentale gezondheid hoort thuis in onze gemeenschap”

Met het Zandraket Collectief werkt zij aan een plek waar ontmoeting, peer support en ervaringskennis centraal staan. Niet als vervanging van de ggz, maar als aanvulling daarop. Een plek waar mensen welkom zijn zonder dat een diagnose of behandeling het vertrekpunt hoeft te zijn.

“Wij willen een plek zijn waar mensen niet meteen worden benaderd vanuit wat er mis is,” vertelt Cassandra. “Maar waar ruimte is om samen te onderzoeken wat iemand heeft meegemaakt en waar iemand naartoe wil.”

“Wij willen een plek zijn waar mensen niet worden benaderd vanuit wat er mis is.”

Een plek naast de ggz

Het Zandraket Collectief is een laagdrempelig initiatief voor mensen die worstelen met mentale ontregeling, zich niet thuis voelen binnen bestaande systemen of behoefte hebben aan gelijkwaardige ontmoeting en steun.

Op dit moment organiseert het collectief bijeenkomsten vanuit een locatie in Utrecht. Mensen kunnen er terecht voor:

• Peer supportgroepen
• Navigerende peer support
• Creatieve activiteiten
• Workshops
• Gezamenlijke maaltijden
• Ontmoeting en gesprek

Het collectief werkt bewust niet vanuit een klassieke hulpverleningsstructuur. Cassandra noemt het liever een gemeenschap dan een organisatie. “We proberen juist iets op te bouwen dat naast de ggz kan bestaan,” zegt ze. “Niet als vervanging van zorg, maar als brug tussen zorg en samenleving.”

Volgens haar hebben veel mensen niet alleen behoefte aan behandeling, maar vooral aan verbinding, herkenning en een plek waar ze zonder oordeel kunnen binnenlopen.

Van symptomen naar context

Tijdens het gesprek benadrukt Cassandra meerdere keren dat mentale ontregeling volgens haar te vaak wordt benaderd als een individueel probleem. “In de ggz kijkt men naar symptomen,” zegt ze. “Maar de vraag zou veel vaker moeten zijn: wat is er gebeurd? Welke ervaringen liggen hieronder?”

Volgens haar ontstaat psychische ontregeling niet uit het niets, maar in relatie tot trauma, uitsluiting, stress, maatschappelijke druk of vastgelopen patronen. Ze ziet dat veel gedrag dat als ‘probleemgedrag’ wordt gezien, eigenlijk een logische reactie is op abnormale omstandigheden.

“Als iemand overspoeld raakt, boos wordt of vastloopt, dan gaan we vaak reageren op dat gedrag. Terwijl daaronder meestal een verhaal zit dat nog niet gezien of gehoord is.” Dat andere perspectief vormt ook de basis van het werk binnen het Zandraket Collectief.

Peer support als gelijkwaardige relatie

Een belangrijk onderdeel van het collectief is Intentional Peer Support (IPS), een vorm van peer support waarbij de relatie centraal staat. Volgens Cassandra gaat het daarbij niet om iemand ‘redden’ of problemen oplossen, maar om samen onderzoeken en samen leren.

“Wij beoefenen eigenlijk de relatie, hoe blijven we in verbinding?”

“Wij beoefenen eigenlijk de relatie,” legt ze uit. “Dus niet focussen op controle of veiligheid alleen, maar kijken: hoe houden we de relatie veilig? Hoe blijven we in verbinding?” Dat vraagt volgens haar ook een andere houding van ervaringsdeskundigen. Niet direct oplossingen aandragen, maar nieuwsgierig blijven naar iemands wereldbeeld en ervaringen.

Binnen het collectief wordt daarom gewerkt vanuit gelijkwaardigheid. Mensen worden niet benaderd als kwetsbaar of hulpeloos, maar als iemand met mogelijkheden, ervaringen en eigen kracht.