Eerst een gesprek, pas daarna een traject

Mensen met verslavingsproblematiek komen vaak niet vanzelf in beeld bij de verslavingszorg. Zeker niet als er ook andere problemen spelen, zoals dakloosheid, schulden of psychische klachten. Juist dan kan de stap naar hulp groot voelen.
“Een eerste gesprek kan iemand helpen om de stap naar hulp te zetten,” vertelt Frederieke van Stadsteam Back Up Volwassenen in Utrecht.

Voor Frederieke maakt de consultatiefunctie van Jellinek daarin een groot verschil. Niet omdat problemen ineens verdwijnen, maar omdat professionals en inwoners sneller samen kunnen verkennen wat nodig is. Nog voordat er een verwijzing nodig is.

Beeld: Stadsteam Back Up

Begeleiding op alle leefgebieden

Bij Stadsteam Back Up Volwassenen begeleidt Frederieke mensen die dak- of thuisloos zijn geraakt. Vaak spelen er meerdere problemen tegelijk.
“Het gaat van een briefadres en uitkering regelen tot aanmelden voor een woonplek of hulp bij psychiatrie of verslaving,” vertelt ze. “We kijken eigenlijk op alle leefgebieden mee: wat heeft iemand nodig om weer verder te kunnen?”

“We kunnen het niet alleen, het is fijn dat er zoveel organisaties zijn die kunnen meedenken.”

Dat vraagt intensieve samenwerking met andere organisaties. Bijvoorbeeld met de ggz, schuldhulpverlening, opvanglocaties en verslavingszorg.
“We kunnen het niet alleen,” zegt Frederieke. “Het is juist heel fijn dat er zoveel organisaties zijn die kunnen meedenken.”

Voor haar maakt de consultatiefunctie van Jellinek daarin een groot verschil. Niet omdat problemen ineens verdwijnen, maar omdat professionals en inwoners sneller samen kunnen verkennen wat nodig is. Nog voordat er een verwijzing nodig is.

Niet meteen officieel

Bij inwoners met verslavingsproblematiek schakelt Frederieke regelmatig de consultatiefunctie van Jellinek in. Voor haar zit de meerwaarde vooral in het laagdrempelige contact en het snelle schakelen. “Ik kan gewoon bellen en zeggen: ik heb een cliënt, dit speelt er. Kunnen we een keer afspreken?”

“Ik kan gewoon bellen: ik heb een cliënt, dit speelt er. Kunnen we een keer afspreken?”

Dat eerste gesprek is vrijblijvend. Er hoeft nog geen verwijzing van de huisarts te zijn en iemand hoeft ook nog niet besloten te hebben om daadwerkelijk in behandeling te gaan. “Een traject in gaan vinden mensen vaak spannend,” legt Frederieke uit. “Voor sommige inwoners voelt formele hulpverlening als een grote stap. Alleen al een verwijzing regelen via de huisarts kan dan al een drempel zijn.”

Het consultatiegesprek helpt om die drempel lager te maken. Soms vindt het gesprek plaats bij Jellinek, soms op locatie bij Stadsteam zelf.
“Het hoeft ook allemaal niet direct heel zwaar of serieus te voelen. Eerst kennismaken helpt vaak al.”

Volgens Frederieke helpt vooral de flexibiliteit in het contact: eerst samen kennismaken, verkennen wat nodig is en daarna pas kijken welke vorm van hulp passend is.

Van straat naar perspectief

Frederieke vertelt over een jongeman die al jaren verslaafd was aan cocaïne. Ooit had hij werk, een woning en een stabiel leven. Maar door zijn verslaving raakte hij steeds verder in de problemen. “Hij gebruikte ook om gevoelens en trauma’s te verdoven,” vertelt ze. “Uiteindelijk is hij dakloos geraakt en heeft hij jarenlang op straat geleefd.”

Veldwerkers van Jellinek kwamen hem tegen in de stad en brachten hem in contact met Stadsteam Back Up Volwassenen. Inmiddels verblijft hij in de opvang en werkt hij stap voor stap aan herstel.

Samen met een medewerker van Jellinek voerde Frederieke een eerste gesprek met hem. “Je merkte dat er een klik ontstond,” vertelt ze. “Er werd rustig uitgelegd wat de mogelijkheden waren: ambulante behandeling, een opname, eerst verder nadenken. Dat gaf vertrouwen.”
De jongeman besloot daarna zelf verder te willen met behandeling.

Samen stap voor stap verder

Volgens Frederieke draait herstel nooit alleen om stoppen met middelengebruik. Vaak spelen er ook schulden, psychische klachten of jarenlang overleven op straat mee. Daarom is samenwerking tussen verschillende organisaties belangrijk.

“In zo’n traject trek je echt samen op. Je kijkt wat iemand nodig heeft en welke stap haalbaar is.”

“In zo’n traject trek je echt samen op,” vertelt ze. “Je kijkt wat iemand nodig heeft en welke stap op dat moment haalbaar is.”
Bij de jongeman uit haar casus betekende dat eerst een veilige plek in de opvang, daarna gesprekken met Jellinek en ondertussen ondersteuning bij inkomen, schulden en dagbesteding. “Eigenlijk begint alles langzaam weer te lopen.”

Kleine eerste stappen maken verschil

De problematiek waarmee professionals in het sociaal domein te maken krijgen, wordt volgens Frederieke steeds complexer. Tegelijkertijd merkt ze hoe belangrijk het is dat inwoners niet direct door allerlei formele drempels worden tegengehouden.